﻿{"id":1722,"date":"2017-11-20T00:01:03","date_gmt":"2017-11-19T23:01:03","guid":{"rendered":""},"modified":"2023-12-24T20:59:19","modified_gmt":"2023-12-24T19:59:19","slug":"pendolo_di153","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/pendolo_di153\/","title":{"rendered":"Pendolo di Mach (Museo MITI)"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-18722\" src=\"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/1DMFaPanf0007.jpg\" alt=\"\" width=\"894\" height=\"1500\" srcset=\"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/1DMFaPanf0007.jpg 894w, https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/1DMFaPanf0007-179x300.jpg 179w, https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/1DMFaPanf0007-610x1024.jpg 610w, https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/1DMFaPanf0007-768x1289.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-18723\" src=\"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/2DaMaFaPanf0007.jpg\" alt=\"\" width=\"1500\" height=\"1200\" srcset=\"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/2DaMaFaPanf0007.jpg 1500w, https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/2DaMaFaPanf0007-300x240.jpg 300w, https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/2DaMaFaPanf0007-1024x819.jpg 1024w, https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/2DaMaFaPanf0007-768x614.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><br \/>\n<span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;\">\u00a0 \u00a0 \u00a0 <span style=\"font-size: 18pt;\">Pendolo di Mach.<br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-size: 18pt;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;\">Inventario D del 1937, n\u00b0 212.<br \/>\n\u00c8 un pendolo fisico particolare ideato per ricavare la relazione tra il periodo T e l\u2019accelerazione di gravit\u00e0 g.<br \/>\nInfatti, senza variare la sua lunghezza cio\u00e8 senza variare la posizione della massa mobile, fornisce la possibilit\u00e0 di variare in modo noto l\u2019accelerazione a cui \u00e8 soggetto, cambiando l\u2019angolo di inclinazione \u03b1 del piano di oscillazione rispetto alla verticale secondo l\u2019espressione<br \/>\n<\/span><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;\">\u00a0 a = g cos \u03b1.<br \/>\nCi\u00f2 \u00e8 didatticamente molto interessante in quanto non \u00e8 affatto agevole mostrare, con un pendolo semplice, la dipendenza del periodo T dalla accelerazione di gravit\u00e0 g.<br \/>\nPer fare una simile dimostrazione a volte\u00a0 si ricorre ad un elettromagnete posto sotto la massa di acciaio di un pendolo semplice: non appena si eccita l\u2019elettromagnete, si nota che il pendolo oscilla pi\u00f9 rapidamente poich\u00e9 l\u2019attrazione magnetica simula un aumento della forza di gravit\u00e0. Si pu\u00f2 variare l&#8217;attrazione magnetica regolando opportunamente la corrente nell\u2019elettromagnete.<br \/>\nMa questo artificio non ha l\u2019eleganza del pendolo di E. Mach (1838-1916).<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-18724\" src=\"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/3-Fig.-62-Cantoni.jpg\" alt=\"\" width=\"1040\" height=\"1600\" srcset=\"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/3-Fig.-62-Cantoni.jpg 1040w, https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/3-Fig.-62-Cantoni-195x300.jpg 195w, https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/3-Fig.-62-Cantoni-666x1024.jpg 666w, https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/3-Fig.-62-Cantoni-768x1182.jpg 768w, https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/3-Fig.-62-Cantoni-998x1536.jpg 998w\" sizes=\"(max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-18725\" src=\"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/4-Fig.-109PendMach116.jpg\" alt=\"\" width=\"993\" height=\"1500\" srcset=\"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/4-Fig.-109PendMach116.jpg 993w, https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/4-Fig.-109PendMach116-199x300.jpg 199w, https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/4-Fig.-109PendMach116-678x1024.jpg 678w, https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/4-Fig.-109PendMach116-768x1160.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-18726 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/5-Fig.-94-pag.-82-ArtificioSegalin1.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"1500\" srcset=\"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/5-Fig.-94-pag.-82-ArtificioSegalin1.jpg 400w, https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/5-Fig.-94-pag.-82-ArtificioSegalin1-80x300.jpg 80w, https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/5-Fig.-94-pag.-82-ArtificioSegalin1-273x1024.jpg 273w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-size: 18pt;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;\">La figura 94 relativa a quest\u2019ultima soluzione \u00e8 stata tratta da pag. 82 di L. Segalin, <em>Fisica sperimentale<\/em>, Vol. I, G. B. Paravia &amp; C., Torino 1933.<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-18727\" src=\"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/aPendolodiMach40OffGalileo-65.jpg\" alt=\"\" width=\"797\" height=\"1500\" srcset=\"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/aPendolodiMach40OffGalileo-65.jpg 797w, https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/aPendolodiMach40OffGalileo-65-159x300.jpg 159w, https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/aPendolodiMach40OffGalileo-65-544x1024.jpg 544w, https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/aPendolodiMach40OffGalileo-65-768x1445.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-18728\" src=\"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/bPendolodiMach40OffGalileo-65.jpg\" alt=\"\" width=\"1273\" height=\"1500\" srcset=\"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/bPendolodiMach40OffGalileo-65.jpg 1273w, https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/bPendolodiMach40OffGalileo-65-255x300.jpg 255w, https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/bPendolodiMach40OffGalileo-65-869x1024.jpg 869w, https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/bPendolodiMach40OffGalileo-65-768x905.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><br \/>\nLa figura B 323 \u00e8 a pag. 40 del catalogo: <span style=\"color: #000000;\"><em>Apparecchi per l\u2019Insegnamento della Fisica<\/em> <\/span>a cura del prof. R. Magini, Officine Galileo, 1940. L\u2019ultima figura \u00e8 stata tratta da un catalogo delle Officine Galileo.<br \/>\nBibliografia.<br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 18pt;\">A. Cantoni, <\/span><span style=\"color: #000000;\"><em style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 18pt;\">L\u2019esperimento fisico<\/em><\/span><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 18pt;\">, U. Hoepli, Milano 1938, da cui \u00e8 stata tratta la figura 62 di pag. 109 dove \u00e8 scritto: \u00abPer eseguire l&#8217;esperienza le Officine Galileo mettono in vendita l\u2019apparecchio di Mach (vedi fig. 62) &#8230;\u00bb.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 18pt;\">A. Battelli e P. Cardani, <\/span><span style=\"color: #000000;\"><em style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 18pt;\">Trattato di fisica sperimentale<\/em><\/span><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 18pt;\">, Vol. I, F. Vallardi, Milano 1925, da cui \u00e8 stata tratta la figura 109 di pag. 116.<br \/>\n<\/span><span style=\"color: #ff6600; font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 18pt;\"><span style=\"color: #800000;\">Il pendolo \u00e8 esposto al Museo MITI, su proposta di Fabio Panfili.<\/span><br \/>\n<\/span><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 18pt;\">Foto di Daniele Maiani, elaborazioni, ricerche e testo di Fabio Panfili.<br \/>\n<span style=\"color: #008000;\">Per ingrandire le immagini cliccare su di esse col tasto destro del mouse e scegliere tra le opzioni.<\/span><\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 \u00a0 \u00a0 Pendolo di Mach. Inventario D del 1937, n\u00b0 212. \u00c8 un pendolo fisico particolare ideato per ricavare la relazione tra il periodo T e l\u2019accelerazione di gravit\u00e0 g. Infatti, senza variare la sua lunghezza cio\u00e8 senza variare la posizione della massa mobile, fornisce la possibilit\u00e0 di variare in modo noto l\u2019accelerazione a &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/pendolo_di153\/\" class=\"more-link\">Leggi tutto<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Pendolo di Mach (Museo MITI)&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1722"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1722"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1722\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25244,"href":"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1722\/revisions\/25244"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1722"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1722"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.istitutomontani.edu.it\/museovirtuale\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1722"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}